នៅពីក្រោយកាសត្រចៀក៖ តើវាជា «របាំងផ្ដោតអារម្មណ៍» ឬជា «របងគេចវេស»?
នៅក្នុងសម័យឌីជីថលនេះ បើមិនថាដើរចូលការិយាល័យ ហាងកាហ្វេ ឬធ្វើដំណើរតាមផ្លូវនោះទេ យើងតែងតែឃើញរូបភាពស្រដៀងគ្នាមួយ គឺមនុស្សភាគច្រើនពាក់កាសជាប់នឹងត្រចៀក។ ឧបករណ៍តូចមួយនេះបានក្លាយជាចំណែកមួយមិនអាចខ្វះបាននៃជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែ សំណួរដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយបានចោទឡើងថា៖ «តើការប្រើប្រាស់កាស គឺដើម្បីតែស្វែងរកការផ្តោតអារម្មណ៍? ឬមួយក៏វាគ្រាន់តែជាឧបករណ៍សម្រាប់គេចវេសពីពិភពខាងក្រៅ?»
ចម្លើយចំពោះសំណួរនេះមិនមែនជាពណ៌ខ្មៅ ឬសនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្រូវការផ្លូវចិត្ត និងរបៀបរស់នៅរបស់មនុស្សម្នាក់ៗទៅវិញ។
១. កាសជា «របាំងការពារ» ដើម្បីការផ្តោតអារម្មណ៍ (Focus)
សម្រាប់មនុស្សជាច្រើន កាសត្រចៀកប្រៀបដូចជាបន្ទប់ធ្វើការផ្ទាល់ខ្លួន (Personal Bubble) ដែលពួកគេអាចបង្កើតឡើងបានគ្រប់ពេលវេលា និងគ្រប់ទីកន្លែង។
កាត់បន្ថយសំឡេងរំខាន៖ មិនថាសំឡេងក្តារចុចកុំព្យូទ័រ សំឡេងជជែកគ្នានៅក្នុងហាងកាហ្វេ ឬសំឡេងឡានម៉ូតូនោះទេ វាសុទ្ធតែជាសត្រូវនៃការគិត។ ការពាក់កាស (ជាពិសេសប្រភេទកាត់បន្ថយសំឡេងរំខាន - Noise Cancelling) ជួយឱ្យខួរក្បាលទទួលបានសន្តិភាព និងអាចចូលទៅក្នុង “Flow State” ពោលគឺស្ថានភាពដែលមនុស្សអាចធ្វើការងារ ឬរៀនសូត្របានយ៉ាងជោគជ័យ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។
សញ្ញាប្រាប់ពិភពខាងក្រៅ៖ ក្នុងបរិបទការងារ ឬការសិក្សា ការពាក់កាសក៏ជាភាសាកាយវិការមួយដែលប្រាប់ទៅអ្នកជុំវិញខ្លួនដោយមិនបាច់និយាយថា «ខ្ញុំកំពុងរវល់ សូមកុំទាន់រំខាន»។ វាជួយការពារខ្សែគំនិតមិនឱ្យដាច់ពាក់កណ្តាលទី។
២. កាសជា «ជម្រក» ដើម្បីការគេចវេស (Escapism)
ផ្ទុយទៅវិញ ក្នុងជ្រុងមួយទៀត កាសក៏អាចក្លាយជាឧបករណ៍សម្រាប់កាត់ផ្តាច់ខ្លួនពីការពិត ឬគេចវេសពីស្ថានភាពដែលមិនចង់ប្រឈមមុខផងដែរ។
ការគេចចេញពីភាពតានតឹងផ្លូវចិត្ត៖ នៅពេលដែលជួបប្រទះនឹងសម្ពាធ ភាពនឿយណាយ ឬបរិយាកាសជុំវិញខ្លួនដែលមិនគួរឱ្យចង់រស់នៅ មនុស្សតែងតែចុចចាក់តន្ត្រី ឬស្ដាប់អ្វីមួយដើម្បីដកខ្លួនចេញពីទីនោះភ្លាមៗ។ វាជាយន្តការការពារខ្លួន (Defense Mechanism) មួយដើម្បីស្វែងរកក្តីសុខបណ្តោះអាសន្ន។
ការជៀសវាងការប្រស្រ័យទាក់ទង (Social Anxiety)៖ មនុស្សខ្លះពាក់កាសមិនមែនដើម្បីស្តាប់អ្វីនោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីជៀសវាងការសន្ទនាដែលពួកគេមិនចង់ចូលរួម ឬដើម្បីកុំឱ្យមានអារម្មណ៍ថាឯកោនៅទីសាធារណៈ។ វាជាខែលការពារពីភាពអៀនខ្មាស ឬភាពទាល់ច្រកក្នុងការបង្កើតទំនាក់ទំនង។
សន្និដ្ឋាន៖ តុល្យភាពរវាង «ពិភពខាងក្នុង» និង «ពិភពខាងក្រៅ»
សរុបមក ការប្រើប្រាស់កាសមិនមែនមានទិសដៅតែមួយនោះទេ។ វារួមបញ្ចូលទាំងពីរ ពោលគឺវាអាចជា «ឧបករណ៍បង្កើនផលិតភាព» ផង និងជា «ឱសថបន្ធូរអារម្មណ៍» ផង។
ចំណុចសំខាន់គឺ «គោលបំណង» នៃការប្រើប្រាស់៖
បើយើងពាក់វាដើម្បីបង្កើតសមិទ្ធផល បង្កើនចំណេះដឹង ឬរក្សាសន្តិភាពក្នុងចិត្តខ្លួនឯង នោះវាជាការផ្តោតអារម្មណ៍ដ៏មានតម្លៃ។
ប៉ុន្តែ បើយើងប្រើវាដើម្បីរត់គេចពីបញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយ ឬកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្សជាស្រឡាញ់ជុំវិញខ្លួនជាប្រចាំ នោះវាអាចនឹងក្លាយជាជញ្ជាំងដែលឃាំងយើងឱ្យនៅម្នាក់ឯងក្នុងពិភពនិម្មិត។
បច្ចេកវិទ្យាគួរតែជាអ្នកបម្រើការរស់នៅរបស់យើង មិនមែនជាអ្នកគ្រប់គ្រងយើងឡើយ។ ការដឹងខ្លួនថា «ហេតុអ្វីបានជាយើងពាក់កាសនៅពេលនេះ?» នឹងជួយឱ្យយើងអាចទាញយកប្រយោជន៍ពីវាផង និងមិនបាត់បង់ការតភ្ជាប់ជាមួយនឹងពិភពពិតដ៏ស្រស់ស្អាតនៅជុំវិញខ្លួនផងដែរ។
