អត្ថបទអប់រំ៖ វិថីឆ្ពោះទៅរកការកែប្រែតាមរយៈ «ទម្លាប់ទាំង ៧»

សៀវភៅ «ទម្លាប់ទាំង ៧ របស់មនុស្សដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់» របស់លោកជំនាញការខាងដឹកនាំគឺ Stephen R. Covey មិនមែនគ្រាន់តែជាសៀវភៅណែនាំពីរបៀបជោគជ័យធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាជាកម្រងទស្សនវិជ្ជាដែលកែប្រែបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់មនុស្សពីខាងក្នុងមកខាងក្រៅ។ លោក Covey បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ភាពជោគជ័យពិតប្រាកដ និងយូរអង្វែង មិនអាចកើតឡើងតាមរយៈល្បិចកលខាងក្រៅនោះឡើយ ប៉ុន្តែវាត្រូវកើតចេញពី «ផ្នត់គំនិតត្រឹមត្រូវ» (Character Ethic) និងការកសាងទម្លាប់ល្អៗជាប្រចាំ។

រចនាសម្ព័ន្ធនៃទម្លាប់ទាំង ៧ ត្រូវបានបែងចែកជា ៣ ដំណាក់កាលធំៗ ដូចតទៅ៖

ដំណាក់កាលទី ១៖ ការឈ្នះខ្លួនឯង (Private Victory)

ដំណាក់កាលនេះផ្តោតលើការផ្លាស់ប្តូរខ្លួនឯង ពីមនុស្សដែលរស់នៅពឹងផ្អែកលើអ្នកដទៃ (Dependence) ទៅជាមនុស្សដែលមានឯករាជ្យភាពម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង (Independence)។

• ទម្លាប់ទី ១៖ ត្រូវមានម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង (Be Proactive)មនុស្ស Proactive គឺជាអ្នកកំណត់វាសនាខ្លួនឯង។ ពួកគេមិនរអ៊ូរទាំ ឬបន្ទោសកាលៈទេសៈ អាកាសធាតុ ឬអ្នកដទៃឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេផ្តោតថាមពលទៅលើអ្វីដែលពួកគេអាចគ្រប់គ្រងបាន (Circle of Influence) ដូចជា ជម្រើស អាកប្បកិរិយា និងការឆ្លើយតបរបស់ខ្លួនចំពោះបញ្ហា។
• ទម្លាប់ទី ២៖ ចាប់ផ្តើមដោយគិតរហូតដល់ទីបញ្ចប់ (Begin with the End in Mind)ទម្លាប់នេះទាមទារឱ្យយើងបង្កើត «ប្លង់មេ» ឬគោលដៅជីវិតឱ្យបានច្បាស់លាស់ មុននឹងចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាព។ ប្រសិនបើយើងមិនដឹងថាយើងចង់ទៅណាទេ យើងនឹងចំណាយពេលរត់យ៉ាងលឿននៅលើវិថីដែលមិនមែនជាក្តីស្រមៃរបស់យើង។ វាជាការរស់នៅដោយមានគោលបំណង និងតម្លៃស្នូលច្បាស់លាស់។
• ទម្លាប់ទី ៣៖ ធ្វើកិច្ចការដែលសំខាន់មុនគេ (Put First Things First)នេះជាសិល្បៈនៃការគ្រប់គ្រងពេលវេលា និងការដឹកនាំជីវិត។ លោក Covey ណែនាំឱ្យយើងផ្តល់អាទិភាពលើកិច្ចការដែល «សំខាន់ ប៉ុន្តែមិនបន្ទាន់» (ដូចជា ការថែទាំសុខភាព ការរៀនសូត្រ និងការបង្កើតទំនាក់ទំនង)។ ការចេះបដិសេធចំពោះរឿងអត់ប្រយោជន៍ ជួយឱ្យយើងមានពេលវេលាធ្វើរឿងដែលបង្កើតតម្លៃពិតប្រាកដ។

ដំណាក់កាលទី ២៖ ការឈ្នះចិត្តអ្នកដទៃ (Public Victory)

បន្ទាប់ពីម្ចាស់ការលើខ្លួនឯងបានហើយ ដំណាក់កាលនេះនាំយើងឆ្ពោះទៅរក «ភាពរឹងមាំក្នុងការសហការ» (Interdependence) ដើម្បីបង្កើតជោគជ័យរួមជាមួយមនុស្សជុំវិញខ្លួន។

• ទម្លាប់ទី ៤៖ គិតបែប ឈ្នះ-ឈ្នះ (Think Win-Win)វាជាផ្នត់គំនិតដែលជឿជាក់ថា «មាននំគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា»។ ក្នុងការធ្វើការងារ ឬដោះស្រាយជម្លោះ យើងមិនត្រូវគិតថាទាល់តែមានអ្នកចាញ់ ទើបយើងឈ្នះនោះទេ។ ការស្វែងរកដំណោះស្រាយដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ និងភាពពេញចិត្តដល់គ្រប់ភាគី គឺជាគ្រឹះនៃទំនាក់ទំនងយូរអង្វែង។
• ទម្លាប់ទី ៥៖ ស្វែងយល់ពីគេមុន ធ្វើឱ្យគេយល់ពីយើងតាមក្រោយ (Seek First to Understand, Then to Be Understood)នេះជាជំនាញទំនាក់ទំនងដ៏សំខាន់បំផុត។ មនុស្សភាគច្រើនស្តាប់ដើម្បីតែត្រៀមតបត ឬឆ្លើយតបវិញ ប៉ុន្តែទម្លាប់នេះបង្រៀនយើងឱ្យ «ស្តាប់ដោយក្តីអាណិតអាសូរ និងយល់ចិត្ត» (Empathic Listening) ដើម្បីយល់ពីជម្រៅចិត្ត និងទស្សនៈរបស់គេពិតប្រាកដ។ នៅពេលអ្នកដទៃមានអារម្មណ៍ថាដឹងចិត្តគេហើយ ពួកគេនឹងបើកចិត្តស្តាប់យើងវិញដូចគ្នា។
• ទម្លាប់ទី ៦៖ បង្កើតសហថាមពល (Synergize)សហថាមពល គឺការរួមគ្នានាំមកនូវលទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យ ដែលបុគ្គលម្នាក់ឯងមិនអាចធ្វើបាន (ឧទាហរណ៍៖ $1 + 1 = 3$ ឬលើសពីនេះ)។ វាជាការវាយតម្លៃខ្ពស់ និងគោរពលើភាពខុសគ្នានៃគំនិត និងចំណុចខ្លាំងរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ ការយកចំណុចល្អៗមកបំពេញឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក បង្កើតបានជាដំណោះស្រាយថ្មីៗដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។

ដំណាក់កាលទី ៣៖ ការអភិវឌ្ឍជានិរន្តរ៍ (Renewal)

ដំណាក់កាលចុងក្រោយនេះ គឺការថែរក្សា និងការពារទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃបំផុតរបស់អ្នក នោះគឺ «ខ្លួនអ្នកផ្ទាល់»។

• ទម្លាប់ទី ៧៖ សំលៀងពូថៅឱ្យមុតជានិច្ច (Sharpen the Saw)ប្រៀបដូចជាជាងកាប់ឈើដែលត្រូវឈប់សម្រាកដើម្បីសំលៀងពូថៅឱ្យមុត ទម្លាប់នេះគឺការវិនិយោគលើការអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងជាប្រចាំលើ ៤ វិស័យធំៗ៖

រាងកាយ (Physical): ការបរិភោគអាហារមានជីវជាតិ ការហាត់ប្រាណ និងសម្រាកឱ្យគ្រប់គ្រាន់។

បញ្ញា (Mental): ការអានសៀវភៅ ការសរសេរ និងការរៀនសូត្រជំនាញថ្មីៗ។

ផ្លូវចិត្ត/វិញ្ញាណ (Spiritual): ការធ្វើសមាធិ ការផ្សារភ្ជាប់ជាមួយធម្មជាតិ ឬការរំលឹកពីតម្លៃជីវិត។

សង្គម/ទំនាក់ទំនង (Social/Emotional): ការបង្កើតចំណងមិត្តភាពល្អ និងការជួយសង្គម។

សន្និដ្ឋាន

សរុបសេចក្តីមក «ទម្លាប់ទាំង ៧» របស់លោក Stephen R. Covey មិនមែនជាទម្រង់នៃរូបមន្តជោគជ័យភ្លាមៗក្នុងមួយប៉ព្រិចភ្នែកនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាដំណើរការនៃការកែប្រែខ្លួនឯងជាជំហានៗ។ ការចាប់ផ្តើមពីការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង (ទម្លាប់ទី ១-៣) ឈានទៅដល់ការបង្កើតកិច្ចសហការប្រកបដោយភាពចុះសម្រុងជាមួយអ្នកដទៃ (ទម្លាប់ទី ៤-៦) និងការថែទាំអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងជាប្រចាំ (ទម្លាប់ទី ៧) គឺជាវិថីតែមួយគត់ដែលដឹកនាំមនុស្សគ្រប់រូបទៅរកប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុត និងមានសេចក្តីសុខពិតប្រាកដជានិរន្តរ៍។